Een werknemer die zich arbeidsongeschikt meldt, moet zijn werkgever in staat stellen om die arbeidsongeschiktheid te controleren. Doet hij dat niet, dan riskeert hij zijn recht op gewaarborgd loon te verliezen. Het klinkt eenvoudig, maar in de praktijk leidt dit principe nog geregeld tot discussie.
Feiten
Op 23 maart 2023 vroeg een werknemer zijn hoofdverlof aan voor de periode van 17 juli tot en met 12 augustus 2023, wat werd goedgekeurd. Een bijkomende verlofaanvraag op 5 mei 2023 voor de periode van 14 augustus tot en met 19 augustus 2023 werd geweigerd. Enkele weken later, op 11 juli 2023, kwamen partijen overeen om de arbeidsovereenkomst in onderling akkoord te beëindigen op 31 augustus 2023. De werknemer bevond zich dus in de laatste fase van zijn tewerkstelling.
Kort voor het einde van zijn vakantie meldde de werknemer zich ziek. Op 10 augustus 2023 bezorgde hij vanuit het buitenland een medisch attest met een arbeidsongeschiktheid van 17 dagen. Die periode sloot nagenoeg aan op zijn vakantie en liep tot vlak voor het einde van de arbeidsovereenkomst. Opvallend: de werknemer gaf geen concreet verblijfadres door, wel een stad in het buitenland. De werknemer was niet in staat om te reizen, overeenkomstig het attest. De werkgever stuurde op 16 augustus 2023 een controlearts naar het Belgische adres van de werknemer, maar trof hem daar niet aan. Ook op een uitnodiging om zich later bij de controlearts aan te bieden, kwam geen reactie. De werkgever weigerde vervolgens het gewaarborgd loon te betalen, wat uitmondde in een gerechtelijke procedure.
Het juridisch kader
Om recht te hebben op gewaarborgd loon moet de werknemer de werkgever in staat stellen een controle te organiseren, zoals voorzien in artikel 31 van de Arbeidsovereenkomstenwet. Hij mag zich dus niet onttrekken aan die controle. Dat begrip wordt ruim ingevuld: niet alleen een expliciete weigering, maar ook gedrag dat controle onmogelijk maakt – zoals het niet meedelen van een concreet verblijfadres of het negeren van een oproep – kan volstaan.
Sinds 1 januari 2024 is bovendien uitdrukkelijk bepaald dat een werknemer zijn verblijfplaats moet meedelen wanneer men ziek is gedurende de jaarlijkse vakantie en de verblijfplaats afwijkt van zijn gebruikelijke adres. Die verplichting gold op het ogenblik van de feiten nog niet expliciet, maar er bestond ook toen al een algemene plicht tot medewerking en goede trouw in hoofde van de werknemer..
De toepassing op de feiten
In zijn arrest van 8 mei 2026 oordeelt het Arbeidshof Gent dat de werknemer zich aan de controle heeft onttrokken. Door in het buitenland te verblijven zonder een concreet adres mee te delen en door niet in te gaan op de uitnodiging van de controlearts, maakte hij een effectieve controle onmogelijk. Het hof benadrukt dat het niet aan de werkgever is om de werknemer zelf te gaan opsporen, en dat op de werknemer een actieve medewerkingsplicht rust. Pas wanneer de werkgever zich schuldig zou maken aan misbruik van zijn controlerecht, zou die werkgever daar gesanctioneerd voor kunnen worden.
Van misbruik van het controlerecht door de werkgever was volgens het hof in deze geen sprake. Integendeel, de omstandigheden gaven net aanleiding tot twijfel. De ziekteperiode sloot aan op een geweigerde verlofaanvraag en viel samen met het einde van de arbeidsovereenkomst. Bovendien gaf de werknemer geen gehoor aan de vraag om aan te tonen dat hij de nodige stappen had gezet om zijn terugreis om te boeken.
Het totaalbeeld is duidelijk: de werknemer kwam zijn verplichtingen niet na. Het gevolg laat zich raden: geen controle mogelijk betekent in dit geval ook geen recht op gewaarborgd loon.
Tot slot
Met de vakantieperiodes in aantocht is dit een nuttige reminder. Voor werkgevers loont het om duidelijke afspraken te maken en controles correct te organiseren. Voor werknemers is de boodschap even helder: wie zich ziek meldt, moet bereikbaar blijven. Onbereikbaarheid heeft een prijs.
Wouter Parmentier & Stefanie De Cleen
Heeft u nog vragen? Commit Advocaten helpt u graag verder.
Ondanks alle zorg die besteed is aan het opstellen van deze tekst, blijven vergissingen en/of onvolkomenheden mogelijk. De auteur en Commit Advocaten bv kunnen daarvoor geen aansprakelijkheid aanvaarden.