De wetgever was van mening dat het bestaande regelgevend kader voor de aanpak van sociale fraude en sociale dumping niet meer in verhouding stond met de hedendaagse realiteit. Er werd daarom gekozen voor een aanzienlijke verstrenging van de regels vanaf 1 februari 2026: met o.a. hogere boetes en minder speelruimte voor rechters bij zware inbreuken.
De geldboetes in het sociaal strafrecht waren al vrij hoog, maar worden door de wetgever nog verhoogd. Omdat geldboeten voor veel inbreuken dienen te worden vermenigvuldigd met het aantal betrokken werknemers (met een maximum van 100) zijn de risico’s voor werkgevers groot.
Aangezien inbreuken op de sociale wetgeving vaak strafrechtelijk gesanctioneerd worden, kan je als werkgever er maar beter voor zorgen dat je deze regels nauwgezet naleeft: bv. de regels met betrekking tot welzijn op het werk, het verbod op terbeschikkingstelling, de betaling van het loon, de arbeidstijd, …
We bespreken hierna enkele belangrijke wijzigingen.
1. Wat verandert er per 1 februari 2026?
a) Geldboetes worden hoger door een verhoging van de opdeciemen
De opdeciemen zijn een verhogingsfactor die wordt toegepast op de wettelijk bepaalde strafrechtelijke of administratieve geldboetes. De bedoeling is dat hierdoor de boetes worden aangepast aan de inflatie.
Vanaf 1 februari 2026 geldt een factor 10 voor zowel strafrechtelijke als administratieve geldboetes en voor de bijdrage aan het fonds voor hulp aan slachtoffers. Voordien werd een factor 8 gehanteerd.
b) Minder speelruimte voor rechters bij inbreuken met een verzwarende factor
Voor inbreuken die gepaard gaan met een verzwarende factor mag de strafrechtelijke of administratieve geldboete voor een sanctie van niveau 4 niet lager zijn dan de helft van de maximale geldboete. Een rechter moet deze nieuwe regel toepassen.
Er is sprake van een verzwarende factor wanneer de inbreuk wetens en willens wordt gepleegd, of bij belemmering van het toezicht van de sociale inspectie met fysiek geweld of bedreiging van een sociaal inspecteur.
Deze verplichting is niet van toepassing wanneer het sanctieniveau verhoogd werd tot een niveau 4 doordat de inbreuk wetens en willens is gepleegd.
c) Termijn voor herhaling wordt verlengd
De termijn voor herhaling wordt verlengd van 1 naar 3 jaar. Bij herhaling van een inbreuk volgend op een veroordeling voor eenzelfde inbreuk kan de strafrechtelijke geldboete of administratieve geldboete worden verdubbeld.
2. Wat geeft dit in cijfers?
Een rechter of de Directie van de administratieve geldboeten kan voor feiten gepleegd vanaf 1 februari 2026 de volgende geldboetes opleggen:
- feiten begaan door fysieke personen
| Sanctieniveaus | Gevangenisstraf | Strafrechtelijke geldboete | Administratieve geldboete |
|---|---|---|---|
| Niveau 1 | Geen | Geen | 100 tot 1.000 euro |
| Niveau 2 | Geen | 500 tot 5.000 euro | 250 tot 2.500 euro |
| Niveau 3 | Geen | 2.000 tot 20.000 euro | 1.000 tot 10.000 euro |
| Niveau 4 | 6 maanden tot 3 jaar | 6.000 tot 70.000 euro | 3.000 tot 35.000 euro |
In het geval er sprake is van een verzwarende factor bij een inbreuk op sanctieniveau 4 dan wordt de marge die de rechter krijgt beperkt als volgt:
Strafrechtelijke geldboete van 35.000 tot 70.000 euro
Administratieve geldboete van 17.500 tot 35.000 euro
- feiten begaan door rechtspersonen
* Voor rechtspersonen gelden dezelfde geldboetes als voor fysieke personen. Aan rechtspersonen kan geen gevangenisstraf worden opgelegd. Om die reden wordt er gewerkt met een conversiemechanisme waarbij de gevangenisstraf wordt omgezet in een geldboete. De geldboetes zien er in dat geval uit als volgt:
| Sanctieniveaus | Gevangenisstraf | Strafrechtelijke geldboete | Administratieve geldboete |
|---|---|---|---|
| Niveau 1 | Geen | Geen | 100 tot 1.000 euro |
| Niveau 2 | Geen | 500 tot 5.000 euro | 250 tot 2.500 euro |
| Niveau 3 | Geen | 2.000 tot 20.000 euro | 1.000 tot 10.000 euro |
| Niveau 4 | Geen | 30.000 tot 720.000 euro | 3.000 tot 35.000 euro |
In het geval er sprake is van een verzwarende factor bij een inbreuk op sanctieniveau 4 dan wordt de marge die de rechter krijgt beperkt als volgt:
Strafrechtelijke geldboete van 360.000 tot 720.000 euro
Administratieve geldboete van 17.500 tot 35.000 euro
Amber Bals & Joris De Keersmaeker
Heeft u nog vragen? Commit Advocaten helpt u graag verder.
Ondanks alle zorg die besteed is aan het opstellen van deze tekst, blijven vergissingen en/of onvolkomenheden mogelijk. De auteur en Commit Advocaten bv kunnen daarvoor geen aansprakelijkheid aanvaarden.